1
	Pewnej jesiennej nocy,no dobra  wieczoru, mój tata wrócił z pracy. Zachowywał się inaczej niż zwykle. Zazwyczaj, kiedy wracał, pytał się co u nas, przybijał piątki, żartował. Tym razem szybkim krokiem poszedł do swojego gabinetu. Nawet nie zauważył, że w domu byłam tylko ja.
- Coś się stało - pomyślałam
Od razu jednak postanowiłam zapukać do gabinetu i zapytałam:
- Tato, coś nie tak?
Tata spojrzał na mnie "niewidzącym" wzrokiem i odparł:
- Ania, ile Ty masz lat?
Cholera, o co chodzi? Jak to mój własny ojciec nie wie ile mam lat?! O co mu chodzi?! Mimo mojego ogromnego zdziwienia powiedziałam zgodnie z prawdą, że czternaście.
- Tato, co się dzieje? - spytałam jeszcze raz
- Wiesz, chciałbym z Tobą poważnie porozmawiać. - odpowiedział
- Ok - przytaknęłam - Tylko wyprowadzę psa.
- Dobrze, bardzo dobrze. Zdążę się przygotować. - powiedział i zamknęłam drzwi od gabinetu.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
2
Cały czas myślałam o co mu może chodzić, w głowie miałam już najgorsze. Ale nic, wyszłam z psem żeby się trochę zrelaksować i zaczerpnąć świeżego powietrza. Zrobiło mi się trochę lżej na sercu. Wróciłam do domu. Zadowolona, po wykonaniu wszystkich zadań domowych mogłam mieć trochę czasu dla siebie. Niestety, ledwo otwarłam drzwi od przedpokoju a już dobiegł mnie głos ojca. 
- Ania, czy wyprowadziłaś już psa? - zawołał
- Tak, tato - odpowiedziałam
- Chciałbym Ci opowiedzieć pewną historię, którą niechcący wywołałaś!
- Jak to ja?! - zapytałam zdumiona
- Tak Ty - spokojnie odparł - Swoim pytaniem "Czy coś jest nie tak?"
W tym momencie w myślach pojawiło się wiele znaków zapytania. Jak zwykłe pytanie "Czy coś nie tak?" może spowodować, że mój tata zacznie opowiadać jakąś historię. Co ciekawsze, jaką?
- Zrób nam herbatę, tą "Serce Matki", którą razem z mamą przywieźliśmy Ci z Torunia. Myślę, że ta opowieść może być długa, a będzie dotyczyła bezpośrednio mnie a takze w dużym stopniu  Ciebie 
- Robi się ciekawie - zażartowałam
- Poczekaj do końca opowieści. Sama ocenisz. 
------------------------------------------------------------------------------------------------
3
Zrobiłam herbatę. Upiliśmy po kilka łyków gorącego napoju i wtedy tata zaczął. Choć zupełnie nie tak, jak się tego spodziewałam. Byłam przekonana, iż od razu zacznie mówić o historii. To było jego pasją. Wiedział bardzo dużo odnośnie Polski, ale także otaczającego nas świata. Zaczął jednak od dziwnych, początkowo niezrozumiałych dla mnie pytań.
- Aniu, co Ty wiesz o naszej historii? O historii II Wojny Światowej?
Nie zdążyłam nawet odpowiedzieć na te pytania, kiedy padły kolejne.
- Czy Ty wiesz coś o historii naszej rodziny? O swoich babciach i dziadkach? - pytał dociekliwie.
Szczerze mówiąc, coś tam wiedziałam. W końcu miałam lekcje historii w szkole. Wiedziałam, że 1 września 1939 wybuchła wojna, że Niemcy bez wypowiedzenia wojny najechały na Polskę, że siedem dni broniło się Westerplatte, że Warszawa poddała się po prawie miesiącu walk, gdzie praktycznie byliśmy bez szans czy że opuścili nas zachodni Alianci. Takie powszechnie znane fakty, natomiast o historii naszej rodziny wiedziałam naprawdę mało. Z ręką na sercu odpowiedziałam mu, że wiem niewiele.
- No to Ci opowiem - odparł z lekką ekscytacją
Chwilę się jeszcze zastanawiał, chyba zbierał myśli i zaczął tak:
- Wiesz co, nie będzie to historia być może całkowicie prawdziwa, ale będzie to historia, którą zapamiętałem taką, jaką opowiadał mi mój ojciec, a Twój dziadek.
------------------------------------------------------------------------------------------------
4
W tej chwili z jednej strony poczułam wewnętrzną ulgę, ale z drugiej zaciekawiłam się jeszcze bardziej. W końcu miałam szansę poznać historię własnej rodziny! A nie tylko historię, którą oglądałam w telewizji. Byłam ciekawa czy przeszłość moich przodków była również tak fascynująca jak ta na ekranie. 
Jak zwykle tata nie zaczął opowieści od tego, czego mogłam się spodziewać. Oczywiście najpierw zadał mi najbardziej irytujące tego wieczoru pytanie "Ile mam lat?". Znowu! Kolejny raz zastanawiałam się o co mu chodzi? Na szczęście szybko się to wyjaśniło.
- Tato! Przecież Ci już mówiłam! Mam 14 lat, nie traktuj mnie jak dziecka! - odparłam lekko podnosząc ton
- Aniu, ale ja Ciebie nie traktuje jak dziecko. Chciałbym Ci tylko uzmysłowić ile lat miał Twój dziadek w chwili wybuchu wojny.
- Aha - w końcu zrozumiałam - No to ile? - spytałam
------------------------------------------------------------------------------------------------
5. 1 WRZEŚNIA 1939
- Jeśli dobrze liczę, a chyba nienajgorzej, to w chwili wybuchu II Wojny Światowej Twój dziadek miał skończone 15 lat!
- To tylko rok więcej niz ja! - stwierdziłam 
- A wiesz co jest ciekawsze? - zapytał tata
- Niebardzo - odparłam
- Dziadek Stasiek 1 września 1939 roku miał zacząć pierwszą klasę liceum w Radomiu.
- Czyli chcesz przez to powiedzieć, że jakby naukowo byliśmy na tym samym poziomie? 
- Mniej więcej to miałem na myśli. Chodzi mi o to że moglibyśmy traktować Was jako rówieśników.
- Teoretycznie tak. - przyznałam mu rację
Nastąpiła cisza. Ponownie napiliśmy się herbaty, a do pokoju niepostrzeżenie weszła mama i spytała.
- A co tu tak poważnie?
- Tata opowiada mi historię naszej rodziny, a konkretnie dziadka Staśka.
- Swojego taty - ni to stwierdziła, ni spytała - Wiecie co? Na pewno będzie ciekawie, poczekajcie momencik, zrobię sobie kawę i sama chętnie posłucham.
Mama wyszła do kuchni. Po chwili można było usłyszeć bulgoczącą wodę w czajniku oraz poczuć zapach roznoszącej się po domu kawy.
- Chcecie coś? - spytała mama - Kupiłam kruche ciastka.
- To super! Chętnie coś zjemy. - odpowiedziałam
W czasie naszej krótkiej rozmowy na temat ciastek, tata wyciągnął papiery z jakiejś szuflady i pilnie się im przyglądał.
- Co to jest? - cicho spytałam
- Spokojnie, wszystko w swoim czasie - odparł
Do gabinetu wróciła mama. Tym razem już z kawą i ciastkami.
------------------------------------------------------------------------------------------------
6. WYBUCH WOJNY
- To co możemy kontynuować? - zapytał tata
- Ja gotowa! - powiedziałam
- No dobrze. Jest rok 1939, pierwszy września, wybucha wojna, jak wiecie Niemcy bez wypowiedzenia wkraczają na tereny Polski. W zastraszającym tempie zdobywają kolejne miasta, po miesiącu docierają do Warszawy. Mój tata mieszkał wtedy w małej wiosce pod Radomiem. Miał dwójkę rodzeństwa. Dwa lata młodszego brata i dopiero co narodzoną siostrzyczkę. Pierwszą myślą jego rodziców była ucieczka z domu. Tylko dokąd? Dobre pytanie. Wszyscy z którymi rozmawiali uciekali do dużych miast. Tam było wojsko, koszary, duże skupiska ludzi. Myśleli, że wszystkich nie skrzywdzą. Zdecydowali się na podróż do Warszawy, gdzie mieszkał brat ojca mojego taty. Spakowali najpotrzebniejsze rzeczy i wyruszyli.
- Ale jak w podróż? - przerwałam - Samochodem? Autobusem? Pociągiem? - Nie Aniu, na rowerach, furmankach oraz na piechotę. - poinformował
- Musiała to być długa i męcząca podróż.
- Tak i to bardzo. Wyobraź sobie moją babcię, z niemowlęciem na ramieniu, jadącą konnym wiejskim wozem ponad 100 kilometrów, a obok na rowerach dwóch nieletnich chłopaków i mąż. Tata opowiadał mi, jak wraz ze swoim bratem, ze łzami w oczach zakopywali koło domu swoje krzyże harcerskie oraz polskie orzełki, które jakimś cudem zdobyli.
- O,to dziadek Stasiek też był harcerzem, tak jak ja! - wyskoczyłam
- Zgadza się, tylko ich harcerstwo, jak się później okazało polegało na dosłownym bronieniu ojczyzny. Czy możesz sobie wyobrazić mlode dziewczyny i młodych chłopców biegających z bronią i strzelających do nieprzyjaciela? Czy to w lasach, czy w miastach całego kraju.
- Trudno to sobie wyobrazić - niedowierzając odparłam
- Wrócmy jednak do naszej historii, bo trochę zboczyliśmy z głównego wątku. Na czym stanęliśmy? - spytał ponownie tata
- Rodzina Twojego taty opuściła dom i uciekła w kierunku Warszawy. - przypomniała mama
- A tak, tak juz sobie przypomniałem. Niestety do Warszawy nie dotarli. Gdzieś w okolicach Radomia dowiedzieli się, że stolica padła, a tam zapanował straszny terror. Niemcy zaczęli łapać ludzi i wywozić gdzieś w nieznane (jak się później okazało część na roboty, a część do obozów, potrafili także strzelać "dla zabawy" do ludzi na ulicy). Rodzice taty, nie wiedząc co począć postanowili wrócić do domu.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
                                          7. PAŃSTWO PODZIEMNE
Przez około dwa tygodnie w wielkiej niewygodzie, warunkach nie do opisania wracali do swojego domu. W końcu udało im się osiągnąć cel. Państwo Polskie praktycznie przestało istnieć, na ziemiach polskich zaczęli panoszyć się Niemcy, wprowadzać swoje rządy i porządki, które polegały m.in na tym, że mogli aresztować kogo im się tylko podobało. Konfiskowali ich majątki, a na miejsce dawnych właścicieli wprowadzali podległych sobie ludzi. Bardzo często też, żeby w Polakach zabić ducha walki aresztowali i zabijali ludzi najbardziej wykształconych. Mam tu na myśli lekarzy, oficerów wojska oraz policji Polskiej, nauczyieli akademickich. Mimo tak dużej skali wprowadzanych represji, na ziemiach polskich zaczęło organizować się tzw. Państwo Podziemne.
- Co to za Państwo? - spytałam
- To taka organizacja, która w ukryciu przygotowywała się do dalszej walki z okupantem.
- Na czym ta walka miałaby polegać skoro zostaliśmy pobici? - zapytałam ponownie
- Pobici, ale nie pokonani - odparł tata - Dopóki w narodzie jest duch walki, to naród nie zginie 
- Mocne, a zarazem trochę filozoficzne - podkreśliłam
- A w naszym narodzie duch walki nigdy nie ginie! - powiedział - Ale znowu zbaczamy trochę z tematu.
- Wróćmy lepiej do opowieści o Twoim tacie - wtrąciła mama
- Dobrze. Po powrocie do domu trzeba było jakoś na nowo poukładać życie. Chłopcy oczywiście nie poszli do szkoły, gdyż te były zamknięte, rodzice nie poszli do pracy.
- A gdzie Twoi dziadkowie pracowali przed wojną? - zapytałam
- Babcia i dziadek byli nauczycielami w szkole powszechnej w Gowarczowie. Dziadek był chyba nawet przez jakiś czas dyrektorem tej szkoły, ale tego dokładnie nie jestem pewien. Z tego co mi opowiadał tata, dziadek był też weteranem I Wojny Światowej i walczył z bolszewikami w legionach w tej chwili musieli jednak myśleć o zapewnieniu rodzinie choćby najskromniejszej egzystencji. Musieli zapewnić sobie niemieckie papiery, które umożliwiłoby spokojne mieszkanie we własnym domu. Dziadek Twój oraz jego brat zatrudnili się więc w tartaku, do którego sprowadzono oczywiście nowego, niemieckiego właściciela. 
Wyobraź to sobie, 13 i 15-latek w tartaku, przy piłach deskach, trocinach, kurzu i pyle- bez ochronnych ubrań, rękawic i innych podobnych rzeczy.
- Rzeczywiście trudne do wyobrażenia - odparłam z pełnym uznaniem
- Ale najpierw musieli się zatrudnić, co umożliwiałoby im uzyskanie niemieckich dokumentów. Wtedy dopiero mogli uzyskać jakieś pieniądze, które pozwoliłyby im przetrwać ten bardzo trudny okres. 
Tak jak wcześniej mówiłem, odradzało się Podziemne Państwo Polskie. W lasach kieleczczyzny operował Samodzielny Oddział Wojska Polskiego majora "Hubala". Major "Hubal" czyli Henryk Dobrzański cechował się ogromną odwagą. Mimo bardzo złej sytuacji nie złożył broni i dalej walczył z Niemcami. 
Twój dziadek ze swoim tatą chodzili po lasach i gromadzili pozostałą tam broń, tzn. odnajdywali ją, konserwowali, czyścili, zabezpieczali i chowali przed Niemcami, którzy co jakiś czas robili naloty na gospodarstwa domowe, w celu znalezienia takiej broni. Pewngo razu, ktoś zapukał do ich drzwi. Tata był w tym czasie z ojcem, domyślali się kto to może być? 
-------------------------------------------------------------------------------------------
                      8.  KAŻDY KARABIN I POCISK JEST NA WAGĘ ZŁOTA
Na szczęście pukanie było dobrym znakiem, gdyż Niemcy wchodzili do domów nie pytając nikogo o zdanie.
- Proszę wejść - odparł niskim tonem mój dziadek
- Dzień dobry! - przywitał się brodaty mężczyzna w mundurze Wojska Polskiego
- Witam Panie Majorze, w czym mogę służyć?
- Myślałem, że mnie Pan nie pozna - powiedział z lekko zdziwioną miną przybyły
- Poznałem od razu - odrzekł dziadek - wiele się tu o Panu mówi Majorze "Hubal" - dodał
- Czy aby dobrze? - zapytał
- Jedni dobrze, inni nie. Jak to u ludzi.
Pomiędzy nimi stał mój ojciec, zaskoczony otaczającą go sytuacja.
- Co to za człowiek? - myślał - I skąd ojciec go znał?
- Panie Stanisławie, nie mam za wiele czasu, a chciałbym porozmawiać z Panem na osobności. - odrzekł brodaty mężczyzna
- To mój najstarszy syn - odparł - Nie mam przed nim żadnych tajemnic, może Pan śmiało mówić.
- Dobrze. Wiemy, że gromadzi Pan broń do przyszłych działań. Chcielibyśmy żeby Pan przekazał tę broń dla naszego oddziału. Wiemy też, że gromadzi Pan broń dla powstającego wojska podziemnego, niemniej jednak chciałbym zapytać czy chociaż część zgromadzonej broni mógłby Pan nam przekazać, mając na względzie naszą starą znajomość i fakt, że służyliśmy razem w jednym oddziale podczas wojny Polsko-Rosyjskiej. - zakończył "Hubal"
Dziadek chwilę się zastanawiał, w końcu jednak odpowiedział i rzekł:
- Tak, ma Pan rację. Broń szykuję z synem do przyszłych walk z Niemcami, ale przecież staremu przyjacielowi nie mogę odmówić. Oczywiście, proszę mieć to na uwadze, że nie przekaże Wam wszystkiego.
- Rozumiem. Każdy karabin i każdy pocisk jest na wagę złota - odparł Major
Wyszli na podwórze. Po około godzinie Major Dobrzański odjechał wozem zaprzągniętym w konie. Pod sianem i kocami dziadek przekazał kilka karabinów oraz spore ilości amunicji.
- Tato, tato! - przerwałam - Czy Ty mówisz o tym Majorze "Hubalu" o którym powstał film i którego Niemcy tak się bali, że nawet po jego śmierci kazali go w tajemnicy pochować i do dziś nie wiadomo gdzie jest jego grób?
- Tak o tym samym. Jak mi później opowiadał tata, dziadek znał go jeszcze zza czasów wojska.
------------------------------------------------------------------------------------------------
9. ZWIĄZEK WALKI ZBROJNEJ
Mijały kolejne dni. Dziadek jako stary legionista oraz nauczyciel organizował siatkę konspiracyjną na terenie powiatu. Niestety, wiosną 1940 roku poważnie zachorował. Przyczyną była rana z wojny w której brał udział. Dziadek był ranny w głowę, podobno wdała się wysoka gorączka oraz zapalenie płuc. Pod koniec lipca zmarł w wieku 40 lat.
- Czyli był młodszy niż my teraz. - stwierdziła mama
- Tak to niestety wyglądało. Mojemu tacie w wieku 16 lat umarł ojciec, a w domu została matka z rocznym dzieckiem i 14-letni brat. Dookoła wojna, Niemcy robią co chcą, nie ma co jeść i w tej rzeczywistości trzeba jakoś żyć.
Do mojego taty zgłosili się oficerowie ze Związku Walki Zbrojnej (ZWZ). Rządali oni wydania zgromadzonej broni. Ojciec postanawia ją wydać, ale pod jednym warunkiem.
- Jakim? - spytałam
- Pod warunkiem przyjęcia go do ZWZ, co stało się w maju 1940 roku. Tata w obecności świadków złożył przysięgę i przyjął pseudonim "Szczęk". Taki sam jaki używał jego ojciec podczas wojny.
- Dobrze tato, ale co chłopak w wieku 16 lat mógł zrobić przeciwko tak przerażającej sile wroga? Czym się zajmował? - dopytywałam
- Dobre pytanie. - odparł - Okazuje się, że całkiem sporo. Ale zanim Ci na nie odpowiem, sam chciałbym Ci zadać jedno. Czy wiesz co to są działania dywersyjne i tzw. Mała Wojna?
- Niebardzo - odpowiedziałam zgodnie z prawdą
- Otóż dywersja to wszelkie szkodliwe działanie na rzecz wroga na jego tyłach, czyli na zapleczu wojny.
Jak wiecie wielkie wojny w których uczestniczą setki tysięcy żołnierzy potrzebują wielu tysięcy ton żywności, paliwa do maszyn, czołgów, samolotów czy samochodów. Potrzeba było amunicji, którą na front trzeba  było jakoś dostarczyć. Dywersja czy też jak niektórzy mówią "Mała Wojna" właśnie tym się zajmowała. W jak największym stopniu utrudnić Niemcom dostarczenia najpotrzebniejszych artykułów na front. Poza tym bardzo ważna była informacja. Nie można było tak jak teraz wysłać SMS czy maila o ruchach nieprzyjacielskich. Powstawały tzw. siatki łączników, które przenosiły strategiczne informacje do kolejnych punktów, a w ostateczności do osób odpowiedzialnych za teatr wojenny. Do takiej właśnie siatki należał Twój dziadek. Jego zadaniem było przenoszenie tajnych informacji od dowództwa placówki w której służył, do dowództwa okręgu. Poza tym ciągle się szkolili. Mam tu na myśli używanie broni, musztrę, tężyznę fizyczną, składanie i rozbrajanie ładunków wybuchowych, a także liczne akcje dywersyjne.
- A możesz opowiedzieć o akcjach, w których dziadek brał udział? - spytaliśmy z mamą niemalże w tym samym momencie
- Zaraz opowiem, bo kilka historii zostało mi jeszcze w pamięci. Chciałbym Wam tylko uzmysłowić jakiego typu były to akcje.
Ogólnie chodziło o to aby pokazać Niemcom, że Państwo Polskie ciągle żyje i walczy. Dlatego też młodzi ludzie malowali na murach symbol Polski Walczącej, z dopiskiem "Polska Walczy"!
------------------------------------------------------------------------------------------------
10. ZDRADA, FOLKSDOJCZE
Żołnierze, którzy ukrywali się w lasach, wysadzali tory kolejowe w momencie, kiedy wiedzieli że będzie przejeżdżał pociąg z zaopatrzeniem dla wojsk niemieckich. Często dywersanci niszczyli sprzęt do produkcji żywności, która miała być przeznaczona żołnierzom niemieckim walczącym na froncie. Zajmowali się też likwidacją folksdojczów, czyli ludzi, którzy zdradzili Państwo Polskie i donosili dla Niemców na swoich rodaków. Często były to osoby niemieckiego pochodzenia którzy osiedli w Polsce. Oni bez skrupułów donosili na swoich sąsiadów, do niemieckich władz, a wobec tych ludzi Niemcy stosowali liczne represje włącznie z przesłuchaniami w więzieniu, wywózkami do obozów czy nawet śmiercią.
- I tym się zajmował dziadek? - spytałam niepewnie
- Tak- odparł tata - Opowiadał jak pewnego razu dostał rozkaz od dowódcy, że ma się stawić na placówce. O wyznaczonej godzinie był w umówionym miejscu. Był wieczór. Oprócz niego stało jeszcze dwóch jego kolegów. Dowódca w końcu wyjaśnił im po co się spotkali.
- Z komendy głównej przyszedł rozkaz o likwidacji niemieckiego folksdojcza! - wykrzyczał dowódca
Podał nazwisko i imię oraz krótki opis wyglądu.
- To wyjątkowo podła kanalia! - wykrzyczał ponownie - Już wielu naszych wysłał na śmierć! Do zadania wyznaczyłem waszą trójkę, dowódcą grupy i pierwszym, którym ma strzelać, będzie kapral "Kmicic"!
- Tak jest! - odparł wyznaczony
- Jeżeli Ty chybisz, następny strzela "Boruta"
- Rozkaz! - zameldował tamten
- Szczęk! Czy dasz radę- spytał dowódca, masz dopiero niecałe 17 lat, praktycznie jesteś dzieckiem.
- Moje dzieciństwo skończyło się 1 września - odparł ojciec
- Dobrze, więc strzelasz jako trzeci, obyś nie musiał. Tu macie plan akcji. Zapoznać się, zapamiętać, spalić. Widzimy się za dwa dni w umówionym miejscu. - zakończył dowódca
- Rozkaz - odkrzyknęli wszyscy razem.
------------------------------------------------------------------------------------------------
                                                           11 OBAWY
Tata opowiadał, że z jednej strony nie mógł się doczekać, ale z drugiej strasznie się bał. Targały nim dziwne obawy. Czy podoła, czy da radę nacisnąć za spust, w końcu to pozbawienie kogoś życia. Nie usprawiedliwiał się nawet tym, że dobrze zapoznał się z życiem człowieka którego mieli zlikwidować. Człowieka, który okazał się zwykłym kapusiem. Dla korzyści materialnych zrobił wszystko. Potrafił sprzedać Polaków i o nich informacje dla największego wroga - Niemców. Sprzedawał ludzi, którzy walczyli o godność Polski. Tak jak ja sam próbuję walczyć. - myślał w tamtym momencie tata
Nadszedł dzień akcji. O umówionej porze zjawili się na melinie. Tam dowódca jeszcze raz omówił plan działania.
- Wiemy że obiekt wraca późno do domu. (Tu podał adres) Ok. 22:00 jedzie rowerem, później wchodzi do klatki. Wy czekacie na klatce, wtedy go identyfikujecie, odczytujecie wyrok Polski Podziemnej i go likwidujecie. Zrozumiano?
- Tak jest! - odpowiedzieli zgodnie
- Aha, po robocie spotykamy się w tym samym miejscu. Będę tu czekał, myślę, że powinno być wtedy między 22:30-23:00. Jeżeli coś się nie powiedzie, każdy na własną rękę przebija się pod znane wam adresy. Do roboty! - ściskając sobie jeszcze raz dłonie, poszli
Około 21:50 dotarli na miejsce zasadzki. Weszli do klatki i czekali aż pojawi się w niej znienawidzony folksdojcz. Długo nic się nie działo, dopiero po pół godzinie usłyszeli stukot kół roweru na bruku. Złapali mocniej za broń, którą mieli ukrytą pod płaszczami. Tysiące myśli po głowie: "Czy to ten?, Czy nie ten?, A jak się pomyliliśmy?". Było już za późno.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
                                                                12. ŚMIERĆ
Trzeba działać. Krótka szamotanina, tamten leży na ziemi.
- Nazwisko! - krzyczy "Kmicic"
Cisza, tylko strach w oczach.
- "Szczęk" przeszukaj go. - ojciec wyciąga dokumenty, podaje "Kmicicowi" - To ten. - po chwili dodaje
- Wyrokiem Polski Podziemnej za współpracę z hitlerowcami zostajesz skazany na śmierć. Wyrok wykonany ma być natychmiast. - odczytuje "Boruta"
Ofierze zbledła mina.
- Panowie to musi być jakaś pomyłka! Jestem niewinny! - płacze
"Kmicic" odbezpiecza broń. Trzask! Niewypał! Folksdojcz oddycha głębiej.
- "Boruta" wal ja mam zacięcie!!!
Strzał! Folksdojcz nadal oddycha! Drugi niecelny strzał z trzech metrów. Niemożliwe.
- "Szczęk" strzelaj! On jeszcze żyje!
Ojciec stoi jak zamurowany, a łzy płyną mu do oczu.
- Strzelaj!  Zaraz tu będzie nalot Niemców!
Pada trzeci strzał. Ofiara leży, nie rusza się.
- Sprawdźcie czy nie żyje. - pada rozkaz
"Boruta" schyla się, przykłada rękę do szyi.
- Brak tętna - mówi
- Dobra spadamy.- dodaje "Kmicic"
- "Szczęk" ruszaj się, co się gapisz"
Ojciec opowiadał mi później, że ocknął się dopiero na melinie. Zupełnie nie pamiętał drogi powrotnej. Ani jak tam się znalazł, ani w trakcie odskoku.
Pamiętał tylko, że dostał od dowódcy szklankę wódki, którą wypił duszkiem. Po chwili wszystko zwymiotował. Twierdził, że przed oczami cały czas ma twarz tamtego człowieka i będzie go prześladować do końca życia. - zakończył tata
W domu zapanowała cisza. Ja z mamą z rozdziawionymi buziami nie mogłyśmy uwierzyć w to co właśnie słyszymy. Co ten tata opowiada? Przecież tak nie można, ale jak to? Tysiące pytań i myśli kłębiły się w głowie.
- Tak. - przerwał ciszę tata - Wojna to bardzo trudna i śmierdząca sprawa, naprawdę nie ma w niej niczego fascynującego. A ci, którzy tak twierdzą, są po prostu chorymi ludźmi.
- O Boże tato, to okropne, jeszcze nie mogę dojść do siebie! 
Tak samo jak mama - powiedziałam
- Wiecie co, może zróbmy jakąś przerwę? Herbata wystygła, mama nawet kawy nie wypiła. - zaproponował
- Dobrze - zgodnie przytaknęłyśmy
- Zrobię świeżej herbaty - postanowiła mama - no i może w końcu zjemy te ciastka, bo nawet ich nie ruszyliśmy.
Mama poszła do kuchni, a tata spytał się głośniej żeby również usłyszała:
- Opowiadać dalej?
Pokiwałam głową, a mama z kuchni krzyknęła, że tak. Strasznie zainteresowała nas ta historia, byłyśmy gotowe jej wysłuchać do końca. Po kilku minutach mama wróciła z herbatą. Zjedliśmy po ciastku.
- Bardzo dobre - stwierdził ojciec
- Mi też smakują - odparłam
- Herbata i ciastka w czasie wojny były rarytasem. Ludzie wiele by za to dali.
----------------------------------------------------------------------------------------
13. PARTYZANTKA
Naprawdę. - kontyuował - w czasie wojny ciężko było o wszystko. Nawet o jedzenie. Ale wrócmy do naszej bądź co bądź rodzinnej historii.
- Tato, ale może już bez takich okropnyc zdarzeń - poprawiłam
- Dobrze postaram się - odparł - A która to godzina? - zerknął na zegarek - O Boże już 23:00! Może zróbmy sobie jakąś przerwę? Ania musi jutro iść do szkoły, a mama do pracy.
- Ja mam jutro na 9:00, dla mnie 23:00 to nie jest jeszcze taka późna pora - odparłam - chętnie posłucham.
Mama dodała.
- Ta opowieść jest tak zajmująca, że nie darowałabym sobie, gdybym nie wysłuchała jej do końca. Pójdę tylko na górę do dziewczynek, zobaczę co u nich, bo jakoś cicho w tym domu jak nigdy. (Dziewczynki - Ola i Ala to moje młodsze siostry, zawsze się kłócą). Cicho poszła po schodach na górę, dwie minuty później była już z powrotem 
- Śpią.- powiedziała, w opakowaniu, musiały być bardzo zmęczone jak przywiozłam je do domu, przez to opowiadanie kompletnie o nich zapomniałam. Ładna ze mnie matka.
- Nie rób sobie wyrzutów, też straciłam rachubę czasu. - powiedziałam.
Na chwilę wszyscy zamilkliśmy. Ciszę przerwało moje pytanie
-Tato, a powiesz mi jak dziadek został partyzantem?
czyli jak trafił do lasu, przecież do tej pory jak wynika z twojego opowiadania, można by go nazwać nazwać konspirantem, ale z tego co wiem, dziadek był partyzantem i walczył z niemcami w różnych "bitwach" , które miały miejsce na tamtym terenie.
- Tak dziadek trafił też w końcu do partyzantki. Stało się to pod koniec września 1943 roku został aresztowany przez gestapo, podczas jednej ze swoich kurierskich misji, jak sam twierdził zupełnie przez przypadek. Opowiadał również, że został złapany na dworcu kolejowym w miejscowości Końskie, a aresztował go sam na tamtą chwilę władca tych ziem Gauleiter Fetting, który niszczył wszystko co Polskie. Jednak po jakimś czasie ten Fetting zginął zastrzelony przez partyzantów, w akcji tej brali udział koledzy dziadka z oddzialu.
------------------------------------------------------------------------------------------------
                                                                14. WIĘZIENIE
Dziadek został aresztowany i wywieziony do więzienia koło Radomia.
Przebywał tam przez prawie dziewięć miesięcy. Było to więzienie prowadzone przez gestapo, najbardziej znienawidzone przez Polaków niemiecką policję. Ojciec niezbyt chętnie mówił o pobyciu w tym miejscu. Z tego co pamiętam i z tego co mogę się domyślać przez te dziewięć miesięcy był maltretowany przez swoich oprawców, w celu wyjawnienia kolegów z konspiracji. 
Polegało to najczęściej na biciu do nieprzytomności, polewaniu raz wrzącą raz lodowatą wodą, wybijaniem zębów, głodzeniem, oraz trzymaniu więżniów wręcz nieludzkich warunkach.
Tata opowiadał, że przed wojną w tych celach było po sześciu osadzonych o wymiarach 2x2 m, a ich upychali po 15-20 ludzi na gołym betonie bez żadnych kocy, z jednym posiłkiem dziennie, czyli krompka czarnego chleba i coś czym nazywali zupą- brukiew i karaluchy.
Dziadek się jednak nie załamał, nie wydał nikogo. W końcu ze wspólnikami w nocy rozbroili strażników i z bronią w ręku wyprowadzając ok. 60 osób uciekł z więzienia. Niestety nie odbyło się bez strzelaniny, przez co dziewięć osób, które próbowało uciec zginęło na placu więzienia.
Po całonocnej ucieczce wycieńczony dziadek, nie wiedząc co robić, gdyż do swojego domu nie mógł się udać, poszedł na melinę.
Tam dostał świeże ubranie, wykąpał się, zjadł w miarę przyzwoity posiłek i dnia 23.06.1943 zameldował się swojemu dowódcy z konspiracji.
- Panie poruczniku starszy strzelec "Szczęk" mejduje się do dalszej służby po ucieczce z więzienia.
- Bogu dzięki, opowiadaj jak Ci się udało uciec?
- W nocy z jednym z kolegów udało nam się zdobyć broń, pobić strażników i z ok.60 ludźmi uciec z więźienia.
-Tak, ty do konspiracji już nie pójdziesz jesteś spalony, dostaniesz rozkazy i jeszcze dziś pójdziesz do lasu. Broń jakąś masz?
-Tak ten karabin i trochę amunicji co zabrałem strażnikom.
------------------------------------------------------------------------------------------------
                                                               15. WSPOMNIENIA
-Dobrze poczekaj tu na rozkazy, zjedz coś i przygotuj się do drogi.
Po kilku godzinach pod wieczór dziadek wyruszył piechotą do lasu, zaopatrzony w jedzenie i dokumenty, które musiał pokazać dla żołnierza w lesie. Nie mógł nawet na chwilę udać się do domu z obawy przed złapaniem. Poprosił tylko porucznika o informacje dla matki, że uciekł z więzienia i idzie do lasu.
Gdy zameldował się w lesie, został przydzielony do odziału porucznika "Poleszuka".
-No a jak było w tym lesie?- spytałam, gdzie spali, jedli, jak walczyli, skąd mieli broń?
Tu tata na chwilę się zamyślił, po czym się uśmiechnął i rzekł:
- Wiesz co o tym to może niech juz sam dziadek ci opowie.
- Jak to dziadek?- zrobiłam glupią minę i spojrzałam na tatę.
Tata się tylko lekko uśmiechnął i podał mi około trzydziestu kartek maszynopisu.
- To napisał twój dziadek, i to chyba o wiele lepiej zobrazuje trudne życie oraz walki partyzanckie. Możesz to przeczytać na głos, chętnie jeszcze raz tego posłucham, myślę, że mama również. Wzięłam maszynopis do ręki i odczytałam tytuł:
"Chleb z Czarncy" wspomnienia z walk partyzanckich na kieleszczyźnie 
napisał Stanisław Chrząszcz ps." Szczęk"

------------------------------------------------------------------------------------------------

	Skończyłam czytać w pokoju na chwile zapanowała cisza,ja długo nie mogłam złapać tchu, i z powodu wrażenia jakie,wywołała na mnie przeczytana opowieść,a także z tego że już dawno nie czytałam tak dużo na głos.
-No i co -zapytał tata, jak wam sie podobało, wiem że mama już to kiedyś czytała, jej opinie znam, więc pytam Ciebie Aniu jak Ci sie podobało.
- Według mnie, życie w partyzntce było bardzo trudne. Ludzie musieli być ciągle w gotowości do bitwy bezustannie musieli czuwać ,nie mieli odpowiedniej ilości jedzenia, broni, a za posłanie często służyło im trochę igliwia i własny płaszcz. Jednak z tego opowiadania można wywnioskować, że dla tych chłopaków był to dzień powszedni i oni nie robili z tego wielkiej tragedi. Potrafili sie nawet w tak trudnych czasach śmiać robić sobie psikusy przekomarzać sie, ale jak trzeba było to jeden stawał za drugiego murem. Piękne dusze, które walczyły o naszą wolność.
- A powiedz mi czy Twojego dziadka można byłoby nazwać bohaterem, no dobra, nie bohaterem, może patriotą.
- Ja bym go nazwała bohaterem, bo ten co naraża własne życie dla odzyskania niepodległości tak powinien być nazywany i powinien być w jakiś szczególny sposób uchonorowany.
-No widzisz, a twój dziadek za to że walczył za Polske, po wojnie trafił do więzienia i był skazany na kare śmierci.
-Ale jak to ja nic już z tego nie rozumiem, jak to był skazany na karę śmierci za co?
- Widzisz po wojnie zmieniła się wladza, Polska stała sie jakby podległa Rosji, tak jakby zmieniliśmy jednego okupanta na drugiego, niewiadomo czy nie gorszego. Nowa władza uznała, że wszyscy żołnierze którzy walczyli w AK to zdrajcy i trzeba ich wyeliminować, mam tu na myśli wieloletnie więzienia (kto wie czy nie w gorszych warunkach jak te niemieckie, z takim samym okrucieństwem) lub śmierć. Dziadek po wojnie dokładnie w 1949 roku został aresztowany przez komunistyczne władze pod zarzutem obalenia ustroju siłą. Po wielodniowych brutalnych przesłuchaniach gdzie był katowany w nieludzki sposób (znowu wybili mu zęby i połamali żebra) dostał karę śmierci. Czekał nawet w celi śmierci na wyrok,na szczęście matka jego pisała prośby o ułaskawienie syna do prezydenta Bieruta. W wyniku tych zabiegów karę śmierci zamieniono mu na piętnaście lat ciężkich robót w kamieniolomach. Po siedmiu latach pobytu w więzieniu w wyniku amnestii wyszedł na wolność.
Tak to w dużym skrócie wygląda historia naszej rodziny, jest jeszcze wiele wątków, które jak cię zaciekawią to chętnie ci opowiem.

- O Boże to juz druga w nocy,mama chyba już dawno poszła spać, na dzisiaj starczy -powiedział tata, czas do łóżka. Dobranoc.
Jeszcze długo nie mogłam zasnać myślałam o wojnie o dziadku otym jak ja bym się zachowala w tamtych czasach.
Oczywiście do szkoły się spóźniłam.